Sample chapter

Staatsrecht: hoofdstuk 1, De Grondwet en de trias politica

Waar gaat dit hoofdstuk over

Staatsrecht regelt de organisatie van de staat en de verhouding tussen de staatsmachten en de burger. Dit hoofdstuk behandelt de Grondwet als fundament en de trias politica als ordenend beginsel.

Definition

Trias politica

De leer dat de wetgevende, uitvoerende en rechtsprekende macht bij verschillende organen behoren te liggen, zodat machtsconcentratie wordt voorkomen.

Verdieping: waarom is de Nederlandse scheiding gematigd?

De regering deelt de wetgevende macht met de Staten-Generaal (art. 81 Gw). Ministers zijn bovendien verantwoording schuldig aan het parlement. Een zuivere scheiding zoals Montesquieu die schetste bestaat in Nederland dus niet; we spreken van checks and balances.

Practice question

Welk artikel van de Grondwet legt de wetgevende macht bij regering en Staten-Generaal gezamenlijk?

5 februari 1963 (Van Gend & Loos)Case law · HvJ EG
Legal question
Kunnen particulieren zich voor de nationale rechter rechtstreeks beroepen op gemeenschapsrecht?
Ruling
Ja. Het gemeenschapsrecht vormt een eigen rechtsorde met rechtstreekse werking.
Key point
Grondslag van de doorwerking van Europees recht in de nationale rechtsorde.

Open question

Leg uit waarom het toetsingsverbod van art. 120 Gw op gespannen voet kan staan met de trias politica.