Proefhoofdstuk
Staatsrecht: hoofdstuk 1, De Grondwet en de trias politica
Waar gaat dit hoofdstuk over
Staatsrecht regelt de organisatie van de staat en de verhouding tussen de staatsmachten en de burger. Dit hoofdstuk behandelt de Grondwet als fundament en de trias politica als ordenend beginsel.
Definitie
Trias politica
De leer dat de wetgevende, uitvoerende en rechtsprekende macht bij verschillende organen behoren te liggen, zodat machtsconcentratie wordt voorkomen.
Verdieping: waarom is de Nederlandse scheiding gematigd?
De regering deelt de wetgevende macht met de Staten-Generaal (art. 81 Gw). Ministers zijn bovendien verantwoording schuldig aan het parlement. Een zuivere scheiding zoals Montesquieu die schetste bestaat in Nederland dus niet; we spreken van checks and balances.
Oefenvraag
Welk artikel van de Grondwet legt de wetgevende macht bij regering en Staten-Generaal gezamenlijk?
- Rechtsvraag
- Kunnen particulieren zich voor de nationale rechter rechtstreeks beroepen op gemeenschapsrecht?
- Oordeel
- Ja. Het gemeenschapsrecht vormt een eigen rechtsorde met rechtstreekse werking.
- Kern
- Grondslag van de doorwerking van Europees recht in de nationale rechtsorde.
Open vraag
Leg uit waarom het toetsingsverbod van art. 120 Gw op gespannen voet kan staan met de trias politica.